Sytuacja przeciętnego Nowaka (a raczej Smitha)
Jak podaje firma badawcza DALBAR, W 2024 roku inwestorzy doświadczyli drugiej największej porażki w wynikach retail kontra S&P 500 w ostatniej dekadzie, wynoszącej 8,48 punktów procentowych. W następnym, 2025 roku stopa zwrotu S&P 500 wyniosła 17,88% wobec 17,16% osiągniętych przez przeciętnego inwestora giełdowego, co zawęziło różnicę do zaledwie 0,72%. Jest to trzeci najmniejszy odczyt od 1985 roku i najniższy od 2012 roku.
Najważniejszy fakt, 2009 rok to ostatni rok, w którym retail pobił S&P 500. Od tamtego momentu aż do 2026 roku oglądamy nieprzerwane 16 lat porażek retailu.
W 20-letnim okresie do końca 2024 roku przeciętny amerykański inwestor w akcje osiągnął 9,24% rocznie. S&P 500 w tym samym czasie dał 10,35% rocznie. Różnica wygląda na kosmetyczną — nieco ponad jeden punkt procentowy. Ale procent składany nie wybacza.
Umysł inwestora
Przeciętny Inwestor sprzedaje po spadkach, dokupuje po wzrostach, wchodzi i wychodzi w najgorszych momentach. Nadmiar informacji powoduje niepewność i stres. Inwestor szuka "złotego Grala" i zmienia strategię.
Klasyk behawioralny — Barber i Odean, „Trading Is Hazardous to Your Wealth". Przebadali ponad 66 tysięcy rachunków maklerskich z lat 1991–1996.
Inwestorzy, którzy handlowali najczęściej, zarabiali po kosztach 11,4% rocznie. Ci, którzy handlowali najrzadziej — 18,5%. Rynek w tym czasie dawał 17,9%. Co ciekawe, przed kosztami obie grupy radziły sobie podobnie. Całą różnicę zjadły prowizje, spready i nadaktywność napędzana nadmierną pewnością siebie.
Pokusa aktywnego zarządzania
Naturalna reakcja: skoro sam sobie szkodzę, zapłacę ekspertowi. Na tę iluzję odpowiada cykliczny raport SPIVA (S&P Dow Jones Indices):
- W 2025 roku 79% aktywnych funduszy dużych spółek przegrało z S&P 500.
- W horyzoncie 20 lat ten odsetek rośnie do około 92%.
Najważniejszy wniosek z dwóch dekad badań SPIVA: w horyzoncie 15 lat nie istniała ani jedna kategoria funduszy, w której większość aktywnych zarządzających pobiłaby swój indeks odniesienia.
Źródła
- DALBAR, Quantitative Analysis of Investor Behavior (QAIB) 2025 & 2026 — luka inwestora vs S&P 500.
- S&P Dow Jones Indices, SPIVA U.S. Year-End 2024 & 2025 Scorecard — odsetek aktywnych funduszy przegrywających z benchmarkiem.
- H. Bessembinder, Do Stocks Outperform Treasury Bills? (Journal of Financial Economics, 2018).
- B. Barber, T. Odean, Trading Is Hazardous to Your Wealth (The Journal of Finance, 2000).